Bu hafta öne çıkanlar

• Nvidia, yapay zekâ model hub'ı Hugging Face'i 13 milyar dolara satın almayı kabul etti. Bu adım, Nvidia'nın yalnızca donanım değil, model ekosistemi ve geliştirici platformu üzerinde de söz sahibi olmak istediğini açıkça ortaya koyuyor; ML altyapısı kuran ve Hugging Face'e bağımlı ekipler için platform politikaları ve fiyatlandırma değişebilir. Nvidia agrees to acquire Hugging Face for $13B

• Apple, M6 ve M5 Ultra işlemcilerini duyurdu; aynı hafta yeni Mac Studio ve Mac mini modelleri de tanıtıldı. Özellikle M6 çipli Mac mini, yüksek AI compute kapasitesiyle yerel LLM çalıştırmayı düşünen geliştiriciler için dikkat çekici bir seçenek hâline geliyor. Apple introduces M6 and M5 Ultra

• SpaceX'in Cursor'u satın almasının ardından OpenAI, Cursor ile ilgili kararını açıkladı. Cursor gibi AI destekli IDE'lere bağımlılığı olan geliştirici ekipleri için bu sahiplik değişikliğinin araç politikalarına nasıl yansıyacağını yakından takip etmekte fayda var. Our decision on Cursor following its acquisition by SpaceX

• AWS, DuckDB ekosistemi üzerine araçlar geliştiren DuckLabs'i bünyesine kattı. Veri mühendisleri ve analistler için DuckDB tabanlı iş akışlarının AWS hizmetleriyle daha sıkı entegre olacağının sinyali olarak okunabilir. AWS Acquires DuckLabs

• MS Paint ve Photos uygulamalarının, kullanıcıların yerel olarak ürettiği görsellere bile GUID tabanlı görünmez filigran eklediği tersine mühendislikle ortaya çıkarıldı. Gizlilik açısından endişe verici bu bulgu, Windows'ta yerel AI araçlarını kullananları doğrudan ilgilendiriyor. MS Paint and Photos invisibly watermark even locally generated output with GUID

Yeni sürümler

• htmx 4.0 yayımlandı; sunucu taraflı hypermedia yaklaşımının mihenk taşı olan bu kütüphanenin yeni sürümü, büyük JavaScript framework'lerine alternatif arayanlar için önemli bir kilometre taşı. Htmx 4.0

• Tailscale ekibi, Tailscale'in veri düzlemi üzerinden çalışan netcat benzeri bir araç olan tailcat'i açık kaynak olarak yayımladı. VPN tüneli üzerinden ham TCP/UDP akışı açmak isteyen DevOps ve ağ mühendisleri için pratik bir ek araç. Tailcat – Like netcat, but over Tailscale's data plane

• California, GPL, MIT, BSD ve Apache lisanslı yazılımları yaş doğrulama yasasının kapsamından muaf tutan bir düzenlemeyi oybirliğiyle geçirdi. Açık kaynak yazılım dağıtıcıları ve Linux kullanıcıları için önemli bir hukuki emsal niteliği taşıyor. California lawmakers unanimously pass Linux exemption from age-verification law

Güvenlik

• Twitter'ın üçüncü taraf okuyucuları Nitter ve XCancel, X Corp.'tan ihtarname aldı. Sosyal medya içeriklerini API yerine alternatif yollarla tüketen araçlara/bot altyapılarına bağımlı geliştiriciler için hukuki riskin somutlaştığını gösteriyor. Nitter and XCancel receive cease and desist notices

• Luanti (eski adıyla Minetest), yapay zekâ tabanlı ve temelsiz bir telif hakkı bildirimi nedeniyle Google Play'den kaldırıldı. AI destekli DMCA şikâyetlerinin açık kaynak projeler için yeni bir tehdit vektörü oluşturduğunun somut bir örneği. Luanti removed from Google Play due to baseless AI copyright notice

• Cloudflare, 1.1.1.1 DNS önbelleğini optimize ederek 100 terabayt bellek tasarrufu sağladığını anlatan derinlikli bir blog yazısı yayımladı. Yüksek trafikli sistemlerde bellek optimizasyonu yapan mühendisler için ilham verici bir vaka çalışması. Saving 100 terabytes of memory by optimizing 1.1.1.1's DNS cache

Yapay zekâ / ML

• Zhipu AI'ın GLM-5.3-Flash modeli duyuruldu ve GLM-5.3 ağırlıkları açık erişime sunuldu. Çok dilli yetenekleriyle öne çıkan bu model, özellikle Türkçe dahil Asya dilleri desteği araştıranlar için değerlendirmeye alınabilir. GLM-5.3-Flash

• Qwen3.8-Flash-Next, Alibaba tarafından duyuruldu; küçük ama hızlı model yarışı hız kazanıyor. Edge cihazlarda veya düşük maliyetli bulut inference ortamlarında LLM çalıştırmak isteyen geliştiriciler için alternatif seçenekler genişliyor. Qwen3.8-Flash-Next

• 'Küçük modeller geldi' başlıklı yazı, SLM (Small Language Model) eğiliminin pratik sonuçlarını ele alıyor; yerel çalışan, düşük gecikmeli AI uygulaması geliştirmek isteyen backend ve mobil geliştiriciler için iyi bir başlangıç okuma. Small Models Have Arrived

• OpenAI'ın 'Jalapeño' adlı özel AI çipinin Nvidia Blackwell'i geride bıraktığı analiz edildi. AI altyapı maliyetlerini takip eden ve cloud inference stratejisi kuran ekipler için donanım bağımsızlığı tartışması yeniden gündemde. OpenAI Jalapeño: Better than Nvidia Blackwell

• Amazon'un Amazon Mechanical Turk platformunun 30 Eylül'de kapanacağı duyuruldu. Veri etiketleme iş akışlarında MTurk kullanan ML ekiplerinin alternatif human-in-the-loop çözümlerine geçişi hemen planlaması gerekiyor. Mechanical Turk shutting down September 30

Diller ve araçlar

• 'GUIs should be fully keyboard-driven' başlıklı yazı, modern masaüstü ve web uygulamalarında klavye odaklı etkileşim tasarımını savunuyor; erişilebilirlik ve güç kullanıcı deneyimine önem veren frontend geliştiriciler için düşündürücü bir manifesto. GUIs should be fully keyboard-driven

• Xiaomi'nin yeni işlemcisinin tek çekirdek performansında Apple çekirdeğiyle eşleştiği, çok çekirdekli performansta ise öne geçtiği iddia ediliyor. ARM tabanlı çapraz platform geliştirme yapanlar için benchmark haberlerini takip etmekte fayda var. Xiaomi: New CPU matches Apple cores single threaded, much faster multithreaded

• dev.to'da paylaşılan '10 Git Commands You'll Wish You Knew Earlier' yazısı, günlük kullanımda göz ardı edilen ama iş akışını hızlandıran Git komutlarını derliyor; hem junior hem de orta seviye geliştiricilerin kütüphanesine ekleyebileceği pratik bir rehber. 10 Git Commands You'll Wish You Knew Earlier

Açık kaynak

• Bir CEO'nun AI bahanesiyle geliştirici ekibi işten çıkarmasının ardından, topluluk tarafından 'OpenExecutive' adında açık kaynak bir AI CEO projesi başlatıldı. Yazılım dünyasındaki AI-işten çıkarma dinamiğine esprili ama düşündürücü bir yanıt. CEO fired developers to make room for AI. Developers create open source AI CEO

• Debian, yapay zekanın 'sorumlu kullanımına' izin veren bir politika değişikliğini oylamayla kabul etti. Dağıtım tabanlı projelerde AI destekli araç kullanmak isteyen paketleyiciler ve katkıda bulunanlar için önemli bir politika evrimi. Debian votes to allow "responsible use of generative AI"

• Bir 3D yazıcı üreticisinin AGPL lisans ihlali devam eden bir dava olarak gündeme geldi; lisans uyumluluğunu takip etmeyen donanım şirketleri için hatırlatıcı bir örnek, aynı zamanda açık kaynak avukatlarının gündeminde. An ongoing 3D-printer AGPL violation

• RAG (Retrieval-Augmented Generation) mimarisinin aslında göründüğünden çok daha basit kurulabileceğini anlatan bir yazı dikkat çekti; LLM tabanlı uygulama geliştirmeye yeni başlayan geliştiriciler için abartıdan arındırılmış, pratik bir giriş. RAG Is Simpler Than You Think

Notlar

Bu hafta tekno-ekonomik açıdan son derece hareketli geçti: Hugging Face'in Nvidia'ya geçişi ve DuckLabs'in AWS'e katılması, AI altyapısında konsolidasyonun hız kazandığını gözler önüne seriyor. Apple'ın M6/M5 Ultra hamlesi ve küçük model yarışı ise hem donanım hem yazılım cephesinde geliştiricilerin önünde ciddi yeniden değerlendirme gerektiren seçenekler bırakıyor. Önümüzdeki haftalarda Cursor'ın SpaceX bünyesindeki gidişatı ve Hugging Face'in yeni sahipliği altındaki platform politikaları yakından takip edilmeli.

6 aylık psikolojik emek çıktı!

Düşüncelerinizi çok merak ediyorum. Tasarımını yorumlayın lütfen

Esp32, arduino devre tasarlama ve otomatik kod üretimi

Vibedonanim tasarlama

token hızı muhteşem, model tabikide geride kalıyor fakat openai bunu öyle bir unutmuşki 120k tokene yarısı bitti resmen :D

Resmi ProtoTürk API kullanan aveller / kendi scraperımızı yazan bizziko

İnavasyonlu Breadboard.

bir süredir Almanca öğreniyorum ve bu süreç dahilinde farklı uygulamalar kullanmak durumunda kaldım ancak hiçbiri tam olarak kafamdaki gibi değildi. ben de kafamdakini gerçeğe dönüştürmek adına kolları sıvadım. sonuç ise, "wörterbuch - kolay almanca" oldu.

• 16.000+ kelimelik, tamamen çevrimdışı çalışan Almanca-Türkçe/İngilizce sözlük

• Yapay zekâ ile Almanca sohbet — markette, restoranda, doktorda geçebilecek senaryolarla ya da serbest konuşarak pratik yapabiliyorsunuz

• Kelime kartlarıyla akıllı tekrar sistemi (SRS)

• Artikel (der/die/das), dinleme ve yazma testleri

• Türkçe ve İngilizce arayüz desteği

evvvet, tüm bunları içeren bir uygulama wörterbuch. ilk resmi uygulamam olduğu için eksik veya hatalar olabilir, yakaladıklarınızı benimle paylaşarak uygulamanın daha iyi bir hal almasına yardımcı olabilirsiniz.

uygulamaya aşağıdaki linkten erişebilirsiniz. şimdiden hepinize teşekkür ederim.

Vay anasını sayın seyirciler

Bu hafta öne çıkanlar

• Aaron Swartz, onlarca yıl önce web scraping yaptığı için federal kovuşturmayla karşılaşmıştı; aynı eylemin bugün Meta tarafından büyük ölçekte yapıldığı, üstelik herhangi bir hukuki sonuçla karşılaşılmadığı gündemde. Bu tartışma, büyük tech şirketlerine uygulanan iki standartlı hukuku bir kez daha gözler önüne seriyor; özellikle hukuk-teknoloji kesişimine ilgi duyan geliştiriciler için önemli bir okuma. Aaron Swartz was prosecuted for scraping, while Meta does it without consequence

• AliExpress'in, Web Audio API'sini sessiz sedasız browser fingerprinting amacıyla kullandığı ortaya çıktı; dahası bu süreç Bluetooth multipoint bağlantılarını bozuyor. Siteyi açık tuttuğunuzda kulaklığınızın diğer cihazlardan kopmasının nedeni bu olabilir — web gizliliği ve API kötüye kullanımı konusunda çalışan geliştiriciler için kritik bir teknik analiz. AliExpress runs silent WebAudio fingerprinting that breaks Bluetooth multipoint

• Cursor, 'Origin' adıyla kendi kod barındırma platformunu duyurdu; GitHub'a doğrudan rakip olmayı hedefliyor. AI destekli geliştirme ortamıyla zaten dikkat çeken Cursor'un bu adımı, versiyon kontrol ve işbirliği araçları ekosistemini doğrudan etkiliyor. Cursor launches Origin, GitHub alternative

• Bir vatandaşın ABD sınırında telefon verilerini silmesi üzerine ağır cezai suçlamalarla karşılaşması, geliştiriciler dahil herkes için seyahat sırasındaki dijital haklar sorusunu acil hale getiriyor. Özellikle yurt dışı konferans veya iş seyahati planlayan yazılımcılar için okunması gereken bir haber. Felony charges for citizen deleting phone data at US Border

• OpenRouter, Stripe bünyesine katılıyor. LLM API'lerini tek noktadan yöneten ve birçok geliştiricinin ödeme altyapısı olarak kullandığı OpenRouter'ın Stripe'a geçmesi, faturalama ve API erişim modellerini değiştirebilir; aktif kullanıcıların changelog'u takip etmesi gerekiyor. OpenRouter is joining Stripe

Yeni sürümler

• Go 1.27 resmi olarak yayımlandı. Performans iyileştirmeleri ve dil düzeyindeki yeniliklerle birlikte gelen bu sürüm, Go kullanan backend ekipleri için doğrudan yükseltme değerlendirmesi yapmaları gereken bir güncelleme. Go 1.27

• DuckDB v2.0 ön izlemesi yayımlandı; SQL tabanlı analitik veritabanının bu büyük sürümü performans ve API kararlılığı açısından önemli değişikler içeriyor. Veri mühendisleri ve analitik pipeline kuranlar için geçiş planlaması şimdiden başlamalı. A Preview of DuckDB v2.0

• Linux 7.3, GPU belleği (vRAM) yetersiz kaldığında sistem performansını belirgin biçimde artıran iyileştirmelerle geliyor. Büyük modeller çalıştıran ya da GPGPU işleri yapan geliştiriciler için çekirdek güncellemesi takip listesine girdi. Linux 7.3 improves performance when running out of vRAM

• Kagi arama motoru, ücretli (paywall) içeriklere sahip linkleri sonuçlardan gizleme seçeneği ekledi. Araştırma yaparken sürekli ödeme duvarına çarpan geliştiriciler için küçük ama işlevsel bir kalite-of-life güncellemesi. Kagi added a setting for removing paywalled links from search results

Güvenlik

• 'arrayref' adlı bir Rust crate'inin, derleme zamanında (build-time) kötü amaçlı kod çalıştırdığı tespit edildi. Supply chain saldırıları Rust ekosistemine de ulaştı demek; bağımlılık denetimine önem veren ekipler için acil güvenlik haberi. Malicious Rust crate Arrayref runs a build-time payload

• Bir güvenlik araştırmacısı, e164.arpa DNS kayıtlarındaki yapılandırma hatası sayesinde yüz binlerce askeri üsse ait telefon görüşmesini yanlışlıkla kaydettiğini anlattı. DNS yönetimi ve ARPA alanlarının neden bu kadar kritik olduğunu gösteren çarpıcı bir vaka analizi. I accidentally logged hundreds of thousands of phone calls to military bases

• Google, iflas eden ABD havayolu Spirit'in yolcu verilerini açık artırmadan satın aldı; gerekçe yapay zeka eğitimi. Kişisel verilerin şirket iflaslarında nasıl el değiştirdiği, veri gizliliği politikalarıyla uğraşan herkes için somut bir örnek oldu. Google has acquired the data of failed US airline Spirit

• İsrail'in, yapay zeka chatbot'larını yanıltmak amacıyla sahte bir düşünce kuruluşu (think tank) kurduğu iddia ediliyor. LLM'lerin dezinformasyona karşı ne kadar kırılgan olduğunu gösteren bu haber, RAG ve bilgi doğrulama üzerinde çalışan geliştiriciler için ders niteliğinde. Israel creates fake think tank in likely attempt to dupe AI chatbots

Yapay zekâ / ML

• GPT-5.6 Sol modeli OpenRouter üzerinde yüzde elli fiyat indirimiyle sunulmaya başlandı. Maliyet optimizasyonu arayan uygulama geliştiricileri için token başına maliyeti yeniden hesaplamak anlamlı olabilir. GPT-5.6 Sol Pricing Cut by 50% on OpenRouter

• DeepSeek, v4-flash-vision-exp modelini duyurdu; görsel anlama (vision) yetenekleriyle birlikte gelen bu deneysel sürüm, çok modlu (multimodal) uygulama geliştirenlerin deneme listesine girebilir. DeepSeek-v4-flash-vision-exp

• 'AI;DR' (AI; Didn't Read) kavramı tartışılıyor: yapay zeka içerik bolluğu karşısında insanların artık AI üretimi metinleri okumadan geçtiği, giderek 'AI körü' hale geldiği argümanı öne çıkıyor. İçerik stratejisi veya kullanıcı deneyimi üzerine çalışan geliştiriciler için düşündürücü bir perspektif. AI;DR (AI; Didn't Read)

• 125 milyon parametreli küçük bir model, cihaz üzerinde (on-device) piyano otomatik tamamlama yapabilir hale getirildi. Edge ML ve on-device inference konusunda ilham arayan geliştiriciler için hem teknik hem yaratıcı bir Show HN projesi. Show HN: I trained a 125M model to autocomplete piano on-device

• Anna's Archive, AI şirketlerinin eğitim verisi toplamak için fiziksel kitapları taradıktan sonra imha ettiğini öne sürerek nadir kitapların dijitalleştirilmesi çağrısında bulundu. Dijital kültürel miras ve telif hakkı üzerine çalışan veya bu konulara duyarlı geliştiriciler için önemli bir manifesto. AI companies destroy physical books – let's scan rare books before it's too late

Diller ve araçlar

• 'There's no reason for software to be slow anymore' başlıklı Dan Luu yazısı, modern donanım kapasitesine rağmen yazılımların neden yavaş kaldığını derinlemesine irdeliyor. Performans optimizasyonuna ilgi duyan her seviyeden geliştirici için klasikleşmeye aday bir okuma. There's no reason for software to be slow anymore

• 'HTML Can Do That' yazısı, çoğu geliştiricinin JavaScript ile çözdüğü pek çok sorunun saf HTML ile ne kadar zarif çözülebildiğini gösteriyor. Frontend iş yükünü azaltmak isteyen ya da web standartlarını daha iyi kavramak isteyen geliştiriciler için güzel bir referans. HTML Can Do That

• GitHub'ın 17 Ağustos kesintisinin resmi post-mortem analizi yayımlandı. Kesintinin teknik nedenleri ve önümüzdeki süreçte yapılacak iyileştirmeler paylaşıldı; kendi sistemlerinde yüksek erişilebilirlik (high availability) üzerinde çalışan mühendisler için ilham verici bir vaka. The August 17 outage

• Google'ın bazı Android kaynak kodu için Git tag'lerini yayımlamayı bıraktığı GrapheneOS ekibi tarafından duyuruldu. AOSP veya özel Android ROM geliştirenleri doğrudan etkileyen bu değişiklik, açık kaynak taahhütleri konusunda ciddi soru işaretleri doğuruyor. Google has stopped pushing Git tags for some Android source code

Açık kaynak

• Cobalt projesi sayesinde Kobo e-kitap okuyucuları artık üçüncü parti uygulama çalıştırabiliyor. Gömülü Linux cihazlarına uygulama geliştirmek isteyen hobiciler ve geliştiriciler için yeni ve ilginç bir hedef platform doğdu. Kobo can run apps now

• OpenLogi, açık kaynaklı bir lojistik yönetim platformu olarak duyurusu yapıldı. E-ticaret veya tedarik zinciri alanında çalışan geliştiriciler için entegre edebilecekleri ya da referans alabilecekelri bir proje. OpenLogi

• Bir şaka amaçlı alan adı alımının zamanla jeopolitik bir çatışmaya nasıl dönüştüğünü anlatan SondeHub yazısı; alan adı sahipliği ve DNS kontrolünün ne denli stratejik bir güç olduğunu gösteren gerçek hayat hikayesi. Alan adı yönetimiyle ilgilenen herkes için okunması gereken bir yazı. A joke domain purchase turned in geopolitical warfare

Notlar

Bu hafta hukuk-teknoloji gerilimi, AI'ya duyulan sektörel yorgunluk ve supply chain güvenliği öne çıkan temalar oldu. Go 1.27 ile DuckDB v2.0 gibi olgun araçların yeni sürümleri gelirken Cursor'ın GitHub'a rakip olmaya girişmesi ekosistemi hareketlendiriyor. Dijital haklar ve veri gizliliği konularındaki gelişmeler, teknik kararlarımızın toplumsal etkisini bir kez daha hatırlatıyor.